Mới đây, công bố khoa học gây sốc từ nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Hokkaido và Viện Nghiên cứu Lâm nghiệp và Sản phẩm Lâm nghiệp Nhật Bản gióng lên hồi chuông cảnh báo về tương lai mùa tuyết tại nước này.
Dựa trên dữ liệu dự báo khí hậu từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, nhóm nghiên cứu đã tiến hành mô phỏng mô hình tuyết phủ trong suốt sáu thập kỷ tại 349 khu nghỉ dưỡng trượt tuyết ngoài trời trên khắp cả nước. Tiêu chuẩn đánh giá được xác định dựa trên ngưỡng lớp tuyết phủ đạt mức tương đương 100 kg/mét vuông nước trong ít nhất 100 ngày mỗi năm.
Kết quả mô phỏng cho thấy tương lai vô cùng u tối nếu nhân loại không có các biện pháp chống biến đổi khí hậu. Trong kịch bản nhiệt độ toàn cầu tăng 4 độ C, chỉ còn vỏn vẹn 7 khu nghỉ dưỡng trượt tuyết trên toàn Nhật Bản có đủ điều kiện duy trì mở cửa hoàn toàn nhờ tuyết tự nhiên. Các điểm đến hiếm hoi này nằm tập trung tại Hokkaido (3 địa điểm) và các tỉnh Akita, Yamagata, Nagano, Gunma (mỗi tỉnh 1 địa điểm). Còn lại khoảng 26 khu nghỉ dưỡng khác chỉ có thể hoạt động cầm chừng một phần, trong khi đại đa số các địa điểm còn lại sẽ phải đóng cửa hoàn toàn.
Ngay cả trong kịch bản khả quan hơn khi nhiệt độ chỉ tăng 2 độ C, bức tranh cũng không mấy sáng sủa. Chỉ có 53 khu nghỉ dưỡng đảm bảo được năng lực mở cửa hoàn toàn và 108 khu vực hoạt động một phần. Điều này đồng nghĩa với việc hơn một nửa số khu trượt tuyết hiện tại của Nhật Bản đối mặt với nguy cơ biến mất.
Trong khi Nhật Bản từ lâu đã khẳng định vị thế là điểm đến thể thao mùa đông hàng đầu thế giới nhờ sở hữu nguồn tuyết bột chất lượng cao, xốp mịn và dày. Giảng viên Yoshizawa Nao, chuyên gia địa lý du lịch tại Đại học Hokkaido và là thành viên chủ chốt của dự án, khẳng định việc suy giảm tuyết đồng nghĩa với việc đất nước này sẽ đánh mất một tài nguyên du lịch cốt lõi.
Bên cạnh đó, dữ liệu mô phỏng theo dõi phân định mưa – tuyết theo giờ (dựa trên nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và lượng mưa) chỉ ra rằng, tần suất tuyết rơi mới sẽ sụt giảm thảm hại. Các địa điểm từng ghi nhận ít nhất 20 ngày tuyết rơi mỗi năm trong lịch sử sẽ bị rút ngắn xuống chỉ còn 12-16 ngày trong kịch bản tăng 2 độ C và chạm đáy dưới 10 ngày nếu nhiệt độ tăng 4 độ C.
Nhiệt độ Trái đất tăng cao không chỉ làm rút ngắn mùa trượt tuyết mà còn khiến chi phí vận hành của các khu trượt tuyết và nghỉ dưỡng tăng vọt, do phải phụ thuộc vào máy phun tuyết nhân tạo, một giải pháp vừa tốn kém năng lượng, vừa làm mất đi sức hút tự nhiên của thương hiệu du lịch tuyết Nhật Bản.
Thách thức thích ứng và bài toán bền vững
Theo các số liệu từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), năm 2024 trở thành năm nóng nhất lịch sử khi nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt ngưỡng 1,55 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. WMO cũng dự báo xác suất lên tới 75% rằng nhiệt độ sẽ thường xuyên duy trì ở mức cao hơn 1,5 độ C trong giai đoạn 5 năm kể từ 2026.
Chuyên gia Yoshizawa Nao chia sẻ từng lớn lên tại Hakuba (tỉnh Nagano), nơi đăng cai Thế vận hội Mùa đông 1998, nên ông được chứng kiến sự suy giảm tuyết rơi nghiêm trọng ngay tại những địa danh lịch sử của thể thao mùa đông thế giới. Ông cho rằng bên cạnh nỗ lực cắt giảm khí thải nhà kính trên quy mô toàn cầu, vấn đề cấp bách hiện nay là các cộng đồng địa phương tại Nhật Bản phải học cách thích ứng với thực tại mới này.
Tình trạng biến đổi khí hậu buộc các địa phương vốn sống dựa vào kinh tế mùa đông phải nghiêm túc đánh giá lại cấu trúc phát triển. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào du lịch trượt tuyết không còn là một mô hình bền vững trong dài hạn. Thay vào đó, việc chuyển đổi sang các hình thức du lịch bốn mùa, đa dạng hóa sinh kế và tái thiết kế hạ tầng cộng đồng sẽ là bước đi sinh tồn bắt buộc trước làn sóng nóng lên toàn cầu không thể đảo ngược một sớm một chiều.
Đọc thêm:
